عمومی

اندیشه فقهی و اصولی شیخ طوسی

لیرغم که ن الم ر ابهت، ر ابرکتی دارد، اما وی مشتی ر سر مغزها رود میآید و ا مدتی را و اند. درست مثل اینکه دای مهیبی رخیزد و از ن دا مه وشا ر ود و مغزها از ار افتاده! در اریخ اند اسلامی ما مانند این موضوع راوان داریم در رصه اجتهاد و ستره لوم لی ند نفر از این دست المان را میال نم. «شیخ وسی» است در اواخر رن ارم و اوایل رن نجم ر مثابه ستاره درخشان، ساختار ساختار د. وسی در «مقدمه مبسوط» انصافا این کار را هم با بنیادگذاری روش «تفریع فروع بر اصول» انجام می‌دهد و با کار خودش می‌کند که به پا می‌کند که ما تا یک قرن پس از او، در این زمینه نمی‌توانم ببینیم. مام سانی ا رن س از وسی ور ردند، مگی رو و مقلد اوودند. اولین نفری نقد وسی را از میند، المی است نگونه نام این الم «ابنادریس لی» است. ار محمد ابنادریس لی در وزه ماما مصروف نقادی دش وسی وده، این نقد ابنادریس اعث د نقادی وسی س از ندین دهه ادود و ریان سیال اندیشه دوباره راه د.

کار پراهمیتی که علامه حلی انجام داد و باعث شد جایگاه مهمی در تاریخ تفقه شیعی داشته باشد این بود که با نفی حجیت مطلق اخبار تنها قبول اخباری که متصف به ویژگی های خاصی هستند و دلیل ارائه دلیل به منبع چهارم استنباط، روش متکلمان پیش بود. از وسی مانند سید مرتضی را میل رد. لامه لی اول است از ادله اربعه سخن میوید و ل را ارمین ادله میند. لاوه ر ن در مکتب لّه رای نخستین ار نهاد اجتهاد رسمیت ناخته د. چه اری آن ن انجام میدادند، نوان استخراج و استنباط ر ن میگذاشتند. ایی ر ن ود از سیم اخبار و ور اصطلاحات اص در دیثناسی از لامه لی از ده است.

وسی در واقع املکنده و نظام دهنده است و نه نیانگذار. ان دقیقتر وسی نیانگذار مکتب ریع است ا رن ون و را مورد روی رار رفت. نا وسی، امامیه مواره از مخالفان وچک مرده ده و لّت روع و مسائل منتسب ده است. در دیدگاه معیاران نفی اس و اجتهاد، راه را ر ر رت مسائل و ریع ر اصول می بندد. وسی این دیدگاه را ناشی از مذهب و مل اندک نسبت به اصول می‌داند. چه مه مسائل وسط اهل در اخبار ما موجود و از سوی امامان معصوم

رخی از رگان ود را در ارچوب منقولات و منصوصات لمایی شبیه دوق و مفید از مین دسته ستند داستان را روایت می کنند و می دهند و سیار نقلی می اندیشند. در رابر این دسته، روح دیگری از لمای رار مهم نها وسی است. او کتابی با «المبسوط فی فقه الامامیه» دارد و در مقدمه آن تعبیر تندی را نسبت به مخالفان خود با کار می‌برد و می‌گوید: «هولاء مقلده…» شیخ عناوین طوسی که تنها به اخبار می‌گویند را مقدّم می‌کنند و می‌کنند. مجتهد نمیداند. اب مبسوط مهم اثر در مورد اجتهاد در دوران ری است. نظر من وسی دو ار سیار مهم این است که این وسعه در نتیجه ده است. اینکه ای ل را ر این مباحث ده و دیگری اینکه ر واحد را رفته است. از وسی لماء از رش ر واحد احتراز میردند و در نتیجه دستشان رای امر رعی نگ ود. ار وسی آن رای ر واحد ائل نمید، ولو اینکه ای ل را م این در حالی است که در حوزه علمیه حله که پس از فروپاشی حوزه بغداد، با حمله سلاجقه به بغداد است، برخی از فقیهان به نظریه شیخ طوسی مبنی بر حجیت و خبر واحد، معتقد بودند که خبر واحد به دور از قرینه مطمئن‌بخش است. مطلقاً ندارد. دسته واجه نصیرالدین وسی در مبحث ر واحد در دسترس است. او در حاشیه نسخه خطی کتاب «غنیة النزوع علی علمی الاصول و الفروع‌» که در کتابخانه مجلس شورای اسلامی موجود است با دست خط خود نوشته است: «الخبر الواحد لایوجب علماً و عملاً» به معنای این جمله است که خبر واحد علم و مل نمیند. س در اسخ رسش ما اید رسی نشاندن ر واحد را نوان مهم اقدام وسی مطرح رد. را اگر ر واحد نباشد، اجتهاد محدوده سیار واهد داشت.

در یک کلام از شیخ طوسی گرفته تا علامه حلی، از خواجه نصیرالدین طوسی گرفته تا محقق کرکی، از شیخ انصاری تا آخوند خراسانی، همگان به نوبه خود و به نحوی پای عقل را به حکم شرعی گشوده‌اند. ناه من اجتهاد ن نوان نهاد دیرپای رعی، نگرشی لایی و منطبق ر سیره سلسله رگانی است نامبان .

?

مشاهده مطالب بیشتر
دکمه بازگشت به بالا