مهریه معاف از مالیات

مهریه در قوانین ایران، به عنوان یک حق مالی برای زن شناخته می شود و بر اساس ماده ۱۴۴ قانون مالیات های مستقیم، دریافت آن در هر شکل (نقدی یا غیرنقدی) کاملاً از مالیات معاف است. این معافیت، ابهامات زیادی را در مورد شایعات طرح مالیات مهریه ۱۴۰۴ ایجاد کرده که دانستن جزئیات آن می تواند به شفافیت بیشتر کمک کند.

در جامعه ای که ازدواج و تشکیل خانواده از ارزش های بنیادین محسوب می شود، مهریه همواره جایگاهی ویژه و بعضاً بحث برانگیز داشته است. این حق مالی که زن به موجب عقد نکاح مالک آن می شود، در طول تاریخ اشکال گوناگونی به خود گرفته و در گذر زمان، چالش های متفاوتی را در پی داشته است. در دهه های اخیر، با نوسانات اقتصادی و تغییرات اجتماعی، موضوع مالیات بر مهریه، بیش از پیش به گفتگوی عمومی راه یافته است. بسیاری از زوجین، مشاوران حقوقی و حتی عموم مردم، با این پرسش مواجه می شوند که آیا مهریه، این حق دیرینه، مشمول مالیات است یا خیر؟ آیا در آینده نزدیک قوانین جدیدی در راه خواهد بود که این معافیت را از بین ببرد؟ این ابهامات، گاه آرامش خانواده ها را بر هم می زند و آن ها را در مسیر تصمیم گیری های مهم حقوقی و مالی، با تردید روبرو می سازد. برای عبور از این ابهامات و رسیدن به درکی جامع و روشن از وضعیت مالیاتی مهریه، باید به بطن قوانین موجود و طرح های احتمالی آینده ورود کرد و واقعیت ها را از شایعات متمایز ساخت.

وضعیت حقوقی مهریه: حقی ریشه دار در فرهنگ ایرانی

مهریه، آن مالی است که مرد به هنگام عقد نکاح، یا در طول زندگی مشترک، به همسر خود می پردازد یا پرداخت آن را بر عهده می گیرد. این تعهد مالی، نه تنها در فقه اسلامی ریشه دارد، بلکه در قانون مدنی ایران نیز به رسمیت شناخته شده و زن به محض جاری شدن صیغه عقد، مالک آن شناخته می شود. این مالکیت به زن اجازه می دهد تا هر تصرفی را که مایل باشد، در آن انجام دهد؛ خواه آن را مطالبه کند، ببخشد، یا به دیگری منتقل سازد. این حق، در فرهنگ ما اغلب به عنوان پشتوانه ای برای زن تلقی می شود، اما گاهی اوقات می تواند به نقطه ای برای شروع چالش های حقوقی تبدیل شود.

انواع مهریه نیز خود داستانی جداگانه دارد. گاهی مهریه به صورت عندالمطالبه تعیین می شود، به این معنا که زن هر لحظه که اراده کند، می تواند آن را از همسرش طلب کند و مرد موظف به پرداخت فوری آن است. در سوی دیگر، مهریه های عندالاستطاعه قرار دارند که پرداخت آن ها مشروط به توانایی مالی مرد است و زن برای مطالبه آن، باید توانایی مالی همسرش را در دادگاه به اثبات برساند. ثبت این تعهدات در سند رسمی ازدواج، به آن اعتباری حقوقی و لازم الاجرا می بخشد و در صورت عدم انجام تعهد از سوی مرد، زن می تواند از طریق مراجع قضایی، برای وصول حق خود اقدام نماید.

معافیت کامل مهریه از مالیات: ماده ۱۴۴ قانون مالیات های مستقیم

شاید یکی از پرسش های کلیدی که ذهن بسیاری را به خود مشغول می سازد، این باشد که آیا مهریه مشمول مالیات می شود؟ در حال حاضر و بر اساس قوانین جاری کشور، پاسخ این پرسش قاطعانه خیر است. مهریه، فارغ از نوع و میزان آن، از پرداخت هرگونه مالیات معاف است. این معافیت قانونی، به طور صریح در ماده ۱۴۴ قانون مالیات های مستقیم آمده است.

ماده ۱۴۴ قانون مالیات های مستقیم به صراحت بیان می کند: جهیزیه منقول و مهریه، اعم از منقول و غیرمنقول از پرداخت مالیات معاف است. این جمله کوتاه، اما پرمعنا، اطمینانی خاطر به زوجین می بخشد که مهریه، در بستر قانونی فعلی، از بار مالیاتی رهاست.

این ماده قانونی، هیچ تفاوتی میان انواع مهریه قائل نمی شود؛ چه مهریه به شکل سکه طلا، وجه نقد، املاک، خودرو یا هر دارایی منقول و غیرمنقول دیگری تعیین شده باشد، اصل دریافت آن مشمول مالیات نخواهد بود. سازمان امور مالیاتی کشور نیز بارها این موضوع را تایید کرده و با انتشار اطلاعیه های رسمی، هرگونه شایعه مبنی بر لغو این معافیت یا وضع مالیات بر مهریه های جاری را تکذیب کرده است. این موضع گیری رسمی، نشان دهنده استحکام قانونی این معافیت در نظام مالیاتی کشور است.

تفاوت مهریه معاف از مالیات با مالیات بر درآمد حاصل از فروش آن

گاهی اوقات، در میان مردم این ابهام ایجاد می شود که اگر مهریه معاف از مالیات است، پس چرا صحبت از مالیات سکه یا مالیات نقل و انتقال ملک می شود؟ اینجا لازم است به یک تفاوت اساسی توجه کرد. دریافت مهریه، چه به صورت سکه، وجه نقد یا دارایی دیگر، هیچ مالیاتی ندارد. اما ماجرا وقتی متفاوت می شود که زن پس از دریافت مهریه، تصمیم به فروش آن دارایی بگیرد.

فرض کنید زنی مهریه خود را به صورت تعدادی سکه دریافت می کند. تا این مرحله، هیچ مالیاتی به او تعلق نمی گیرد. اما اگر او این سکه ها را در بازار بفروشد و از این فروش، سودی کسب کند، این سود ممکن است مشمول قوانین مربوط به مالیات بر درآمد شود. این مالیات، دیگر به «مهریه» تعلق ندارد، بلکه به «سود حاصل از معامله» تعلق می گیرد.

همین قاعده برای مهریه های غیرنقدی، مانند ملک یا خودرو نیز صادق است. دریافت ملک یا خودرو به عنوان مهریه معاف از مالیات است. اما اگر پس از انتقال سند به نام زن، او تصمیم به فروش آن ملک یا خودرو بگیرد، سود حاصل از این معامله و همچنین هزینه های مربوط به نقل و انتقال سند (مانند مالیات نقل و انتقال ملک یا عوارض شهرداری)، ممکن است مشمول مالیات ها و عوارض مربوط به خود دارایی و فرآیند انتقال آن شود. بنابراین، نکته کلیدی این است که اصل مهریه معاف است، اما فعالیت های اقتصادی بعدی که بر روی دارایی مهریه انجام می شود، ممکن است مشمول قوانین مالیاتی مربوط به خود باشند.

طرح پیشنهادی مالیات مهریه ۱۴۰۴: شایعه یا واقعیت؟

در سال های اخیر، موجی از بحث ها و شایعات پیرامون وضع مالیات بر مهریه، به ویژه برای سال ۱۴۰۴، در فضای عمومی مطرح شده است. این موضوع، نگرانی های زیادی را در میان زوجین ایجاد کرده و بسیاری را به این فکر واداشته که آیا در آینده نزدیک، باید انتظار پرداخت مالیات بر مهریه را داشت؟ برای پاسخ به این پرسش، ضروری است که واقعیت ها را از گمانه زنی ها جدا کنیم.

آنچه در حال حاضر تحت عنوان مالیات مهریه ۱۴۰۴ مطرح می شود، صرفاً یک طرح پیشنهادی است و تا این لحظه، به هیچ عنوان به تصویب نهایی مجلس شورای اسلامی و تایید شورای نگهبان نرسیده و جنبه اجرایی ندارد. این طرح، حاصل نگرانی هایی است که در سالیان اخیر در قوه قضاییه و مجلس در خصوص مهریه های سنگین و تبعات اجتماعی و قضایی آن، از جمله افزایش آمار پرونده های طلاق و زندانی شدن مردان به دلیل عدم توانایی پرداخت مهریه، شکل گرفته است. هدف اصلی این پیشنهاد، کاهش مهریه های غیرمنطقی و بازگرداندن آن به جایگاه واقعی خود به عنوان هدیه ای از سوی مرد، نه ابزاری برای فشار یا اهرم طلاق، عنوان شده است.

منابع مختلفی، از جمله برخی نمایندگان مجلس و کارشناسان حقوقی، به ارائه این طرح کمک کرده اند. اما مهم است که به خاطر بسپاریم، تا زمانی که یک طرح قانونی تمامی مراحل تصویب را در مجلس طی نکرده و به تایید شورای نگهبان نرسد و در روزنامه رسمی منتشر نشود، نمی توان آن را قانون نامید. بنابراین، تمامی اخباری که از قانون مالیات مهریه ۱۴۰۴ صحبت می کنند، اشاره به یک پیشنهاد در دست بررسی دارند که آینده آن هنوز نامشخص است.

جزئیات طرح پیشنهادی مالیات مهریه (در صورت تصویب)

با وجود اینکه طرح مالیات بر مهریه هنوز در حد یک پیشنهاد است، اما اطلاع از جزئیات مطرح شده در آن می تواند برای درک بهتر ابعاد موضوع مفید باشد. این جزئیات، دیدگاهی نسبت به رویکرد احتمالی قانون گذاران در صورت تصویب نهایی ارائه می دهد:

1. سقف معافیت: بر اساس طرح پیشنهادی، مهریه تا سقف ۱۴ سکه بهار آزادی، از پرداخت مالیات کاملاً معاف خواهد بود. این عدد، تلاشی است برای حمایت از مهریه های متعارف و منطقی.
2. نرخ های پلکانی مالیات: برای مهریه هایی که از سقف معافیت (۱۴ سکه) فراتر روند، نرخ های مالیاتی به صورت پلکانی و با درصدهای متفاوت تعیین شده است. این رویکرد پلکانی، هدف دارد تا بار مالیاتی بیشتری بر مهریه های بسیار سنگین اعمال کند.
3. مسئولیت پرداخت مالیات: در این طرح پیشنهاد شده است که مسئولیت پرداخت مالیات بر مهریه، به صورت مشترک و مساوی (۵۰/۵۰) بر عهده زوجین باشد. این تقسیم مسئولیت، شاید تلاشی برای ایجاد حس مشارکت و مسئولیت پذیری مشترک در تعیین مهریه تلقی می شود.
4. زمان پرداخت مالیات: زمان پیشنهادی برای پرداخت این مالیات، هنگام ثبت عقدنامه و در دفاتر اسناد رسمی است. این بدان معناست که زوجین، قبل از صدور سند ازدواج، موظف به پرداخت مبلغ مالیات مربوطه خواهند بود. حتی در صورت توافق بر پرداخت اقساطی مهریه، مالیات آن باید به صورت یکجا در زمان عقد پرداخت شود.

این جزئیات، تصویری از سازوکار احتمالی قانون جدید، در صورت تبدیل شدن به واقعیت، ارائه می دهد.

جدول مالیات مهریه (پیشنهادی)

برای روشن تر شدن نرخ های پلکانی مالیات بر مهریه، در صورت تصویب طرح پیشنهادی، جدول زیر جزئیات را نمایش می دهد:

تعداد سکه مهریه	نرخ مالیات (از ارزش کل مهریه)
تا ۱۴ سکه	معاف از مالیات
از ۱۵ تا ۱۰۰ سکه	۱.۱٪
از ۱۰۱ تا ۲۰۰ سکه	۲٪
بیش از ۲۰۰ سکه	۱۵٪

مثال عملی برای محاسبه مالیات مهریه (بر اساس طرح پیشنهادی)

برای درک بهتر نحوه محاسبه مالیات مهریه، در صورتی که طرح پیشنهادی به قانون تبدیل شود، به یک مثال عملی توجه می کنیم.

فرض کنید:

• تعداد مهریه توافق شده: ۲۵۰ سکه بهار آزادی
• قیمت فرضی هر سکه در زمان عقد: ۹۰,۰۰۰,۰۰۰ تومان

با توجه به جدول پیشنهادی، مهریه ۲۵۰ سکه در رده بیش از ۲۰۰ سکه قرار می گیرد و مشمول ۱۵٪ مالیات می شود.

1. محاسبه ارزش کل مهریه:
   ۲۵۰ سکه × ۹۰,۰۰۰,۰۰۰ تومان/سکه = ۲۲,۵۰۰,۰۰۰,۰۰۰ تومان
2. محاسبه مبلغ مالیات:
   ۲۲,۵۰۰,۰۰۰,۰۰۰ تومان × ۱۵٪ = ۳,۳۷۵,۰۰۰,۰۰۰ تومان

بر این اساس، در صورت تصویب و اجرایی شدن طرح، زوجین باید مبلغ ۳,۳۷۵,۰۰۰,۰۰۰ تومان را به عنوان مالیات مهریه پرداخت کنند. البته، همانطور که بارها تأکید شد، این تنها یک سناریوی فرضی است و در حال حاضر، چنین مالیاتی وجود ندارد.

رفع ابهامات: تمایز میان مالیات مهریه و مفاهیم مشابه

در میان گفت وگوهای عمومی درباره مهریه و مسائل مالیاتی، گاهی مفاهیم متعددی با هم خلط می شوند که منجر به سردرگمی افراد می گردد. برای روشن شدن این مسیر، لازم است تفاوت های کلیدی میان «مالیات مهریه» و دیگر مباحث مالیاتی یا حقوقی مرتبط را به وضوح تشریح کنیم.

تفاوت مالیات مهریه با مالیات سکه

این یکی از رایج ترین ابهاماتی است که بسیاری از افراد با آن مواجه می شوند. مالیات مهریه (که در حال حاضر وجود ندارد) و مالیات سکه دو مفهوم کاملاً متفاوت هستند.

مالیات سکه به خرید و فروش تعداد بالای سکه توسط افراد در طول سال تعلق می گیرد و هدف آن، کنترل معاملات سوداگرانه در بازار سکه است. سازمان امور مالیاتی کشور، با استناد به اطلاعات دریافتی از بانک مرکزی، خریدارانی که در یک سال تعداد معینی سکه خریداری کرده اند را مشمول مالیات بر عملکرد می داند.

اما مهریه سکه داستانی دیگر دارد. اگر زنی مهریه خود را به صورت سکه دریافت کند، این دریافت به خودی خود مشمول مالیات سکه نمی شود. سکه هایی که به عنوان مهریه به زن تعلق می گیرند، در حکم یک دارایی قانونی هستند و نه یک معامله تجاری. اما اگر زن پس از دریافت مهریه، همان سکه ها را به قصد سوداگری یا کسب درآمد در بازار به فروش برساند، سود حاصل از این فروش ممکن است مشمول قوانین مالیات بر درآمد شود. بنابراین، تفاوت در ماهیت دریافت (مهریه قانونی) و ماهیت فعالیت اقتصادی بعدی (فروش سکه برای کسب سود) است.

تفاوت مالیات مهریه با حق ثبت مهریه

گاهی هزینه ای که هنگام ثبت ازدواج در دفاتر اسناد رسمی پرداخت می شود، با مالیات مهریه اشتباه گرفته می شود. این هزینه، که حق ثبت مهریه نام دارد، یک مالیات به معنای واقعی کلمه نیست، بلکه نوعی هزینه اداری و دولتی است.

حق ثبت مهریه، مبلغی است که بابت ثبت رسمی مهریه در سند ازدواج، از زوجین دریافت و به حساب دولت واریز می شود. این هزینه بر اساس درصدی از میزان مهریه (و برای مهریه هایی که از سقف مشخصی فراتر می روند، با نرخ بیشتری) تعیین می گردد. هدف از این اقدام، علاوه بر تامین بخشی از هزینه های اداری، ایجاد یک مکانیزم کنترلی برای مهریه های سنگین و ترغیب به تعیین مهریه های متعارف تر است. پرداخت حق ثبت مهریه، اعتبار قانونی سند ازدواج را تضمین می کند و به زن امکان می دهد تا در صورت نیاز، مهریه خود را از طریق اجرای ثبت (و بدون نیاز به مراحل طولانی دادگاه) مطالبه کند. پس، حق ثبت، هزینه ای برای یک خدمت اداری است، نه مالیاتی که بر اصل مهریه تعلق گیرد.

وضعیت مهریه های غیرنقدی (ملک، خودرو، سهام و…)

در فرهنگ ما، مهریه همیشه به سکه یا وجه نقد محدود نمی شود. گاهی اوقات، زوجین توافق می کنند که مهریه به صورت ملک، خودرو، سهام، یا حتی جواهرات خاص و اقلام هنری باشد. این نوع مهریه ها، یعنی مهریه های غیرنقدی، از نظر قانونی کاملاً معتبر و قابل قبول هستند، مشروط بر آنکه دارای ارزش مالی و قابلیت تملک باشند.

همانند مهریه نقدی، اصل دریافت مهریه غیرنقدی نیز بر اساس ماده ۱۴۴ قانون مالیات های مستقیم، کاملاً از مالیات معاف است. هیچ مالیاتی بابت مالکیت یافتن زن بر یک ملک، خودرو یا سهام به عنوان مهریه تعلق نمی گیرد.

اما نکته ای که در اینجا اهمیت پیدا می کند، هزینه ها و مالیات های مربوط به نقل و انتقال سند آن دارایی است. برای مثال، اگر مهریه یک ملک باشد، هنگام انتقال سند آن ملک از نام مرد به نام زن، هزینه هایی مانند مالیات نقل و انتقال ملک، عوارض شهرداری، و حق الثبت، طبق قوانین مربوط به نقل و انتقال اموال غیرمنقول، باید پرداخت شود. این هزینه ها، به ماهیت خود مهریه تعلق ندارند، بلکه به فرآیند انتقال مالکیت یک دارایی مشخص مرتبط هستند. دادگاه ها نیز در احکام خود، انتقال قانونی این نوع مهریه ها را تصریح می کنند و سازمان ثبت اسناد نیز در این زمینه همکاری لازم را به عمل می آورد.

قانون مهریه ۱۱۰ سکه و ابهام ۱۴ سکه

در گفتگوهای روزمره و حتی برخی رسانه ها، اصطلاحات قانون ۱۴ سکه یا قانون ۱۱۰ سکه زیاد به گوش می رسد که می تواند ابهاماتی را برای مردم ایجاد کند. برای شفاف سازی، باید گفت که در واقع، هیچ قانون مهریه ۱۴ سکه به معنای مصوبه رسمی مجلس وجود ندارد. آنچه در افکار عمومی با این نام شناخته می شود، بیشتر یک سوءبرداشت یا برداشتی نادرست از نحوه اجرای مهریه در برخی محاکم قضایی است.

اما قانون ۱۱۰ سکه یک واقعیت حقوقی است. بر اساس قانون حمایت از خانواده مصوب سال ۱۳۹۱، در صورتی که مرد توانایی پرداخت مهریه را نداشته باشد و اعسار او اثبات شود، او تا سقف ۱۱۰ سکه بهار آزادی، از نظر قانونی تحت فشار (از جمله حبس) قرار می گیرد و باید آن را به صورت اقساطی پرداخت کند. اگر مهریه زن بیش از ۱۱۰ سکه باشد، مطالبه مازاد بر این مقدار، مستلزم آن است که زن، توانایی مالی مرد برای پرداخت آن را به دادگاه ثابت کند. این قانون برای ایجاد تعادل بین حقوق زن و وضعیت مالی مردان تصویب شد.

اصطلاح ۱۴ سکه نیز گاهی در عرف قضایی به این شکل نمود پیدا می کند که برخی قضات، در پرونده های اعسار، ممکن است تا این مقدار سکه را به صورت دفعی یا با اقساط کمتر، از مرد مطالبه کنند تا زن حداقل به بخشی از حق خود برسد. اما این رویه، یک قانون مصوب نیست، بلکه بیشتر یک عرف یا تفسیر قضایی در شرایط خاص است و نباید با اصل قانون ۱۱۰ سکه اشتباه گرفته شود. مهریه زن، هر تعدادی که باشد، در سند ازدواج ثبت شده و معتبر است؛ اما نحوه اجرا و مطالبه آن می تواند تحت تاثیر قوانین مربوط به اعسار و توانایی مالی مرد قرار گیرد.

مالیات مهریه در صورت فوت (زوج یا زوجه)

پرسش دیگری که ممکن است مطرح شود، مربوط به وضعیت مهریه و مالیات آن در صورت فوت یکی از زوجین است. آیا در این شرایط، مهریه همچنان معاف از مالیات باقی می ماند یا مشمول مالیات بر ارث می شود؟

1. فوت زن: اگر زنی که مهریه دریافت کرده است (چه مهریه نقدی یا غیرنقدی) فوت کند، مهریه دریافتی او، مانند سایر اموالش، جزو ترکه او محسوب می شود. در این حالت، ورثه او می توانند مهریه را از شوهر (اگر هنوز پرداخت نشده باشد) یا در صورت فوت شوهر، از ورثه او مطالبه کنند. خود مهریه در این فرآیند، از مالیات مهریه معاف است. اما، دارایی هایی که به ورثه می رسد (از جمله مهریه دریافت شده توسط زن متوفی)، ممکن است مشمول مالیات بر ارث شود که این مالیات، به ارث تعلق دارد و نه به مهریه. یعنی مالیاتی که پرداخت می شود، مالیات بر ارث دارایی های متوفی است که مهریه نیز بخشی از آن دارایی هاست.
2. فوت مرد: اگر مرد قبل از پرداخت مهریه همسرش فوت کند، زن می تواند مهریه خود را به عنوان یک دین ممتاز از ماترک (اموال به جا مانده) متوفی مطالبه کند. در قوانین ایران، مهریه زن در پرداخت دیون متوفی بر بسیاری از طلب های دیگر مقدم است. در این حالت نیز، خود مهریه که زن مطالبه می کند، معاف از مالیات است. فرآیند مطالبه مهریه از ماترک، طبق قوانین ارث و دیون متوفی انجام می شود و مالیاتی به اصل مهریه تعلق نمی گیرد.

بنابراین، در هر دو سناریوی فوت، اصل مهریه از پرداخت مالیات مهریه معاف است. هرگونه مالیات احتمالی، مربوط به دارایی های به ارث رسیده و قوانین مالیات بر ارث خواهد بود که ماهیتی متفاوت از مالیات بر مهریه دارد.

مهریه، چه در زمان حیات زوجین و چه پس از فوت یکی از آن ها، طبق ماده ۱۴۴ قانون مالیات های مستقیم، از پرداخت هرگونه مالیات مهریه معاف است. این اصل مهم، سنگ بنای مالیاتی مهریه در نظام حقوقی ایران به شمار می رود.

جمع بندی: آینده مالیاتی مهریه در ایران

همانطور که در این مقاله بررسی شد، مهریه به عنوان یک حق مالی اساسی برای زنان در ایران، بر اساس ماده ۱۴۴ قانون مالیات های مستقیم، در حال حاضر کاملاً از مالیات معاف است. این معافیت شامل تمامی اشکال مهریه، اعم از نقدی و غیرنقدی می شود و سازمان امور مالیاتی نیز به طور رسمی این موضوع را تایید کرده است. این بدان معناست که زوجین در هنگام عقد و دریافت مهریه، نیازی به پرداخت مالیات بر آن ندارند.

با این حال، باید توجه داشت که طرحی پیشنهادی برای وضع مالیات بر مهریه های سنگین، به ویژه برای سال ۱۴۰۴، مطرح شده است. این طرح، نرخ های پلکانی مالیات را برای مهریه های بیش از ۱۴ سکه و مسئولیت پرداخت مشترک را پیشنهاد می دهد. اما بسیار مهم است که به خاطر بسپاریم این طرح هنوز به تصویب نهایی نرسیده و جنبه قانونی ندارد. هرگونه نگرانی در این زمینه باید با آگاهی از وضعیت فعلی قوانین و تمایز آن از پیشنهادات احتمالی، مدیریت شود.

همچنین، درک تفاوت های کلیدی میان «مالیات مهریه»، «مالیات سکه» (که به معاملات تجاری سکه تعلق می گیرد)، «حق ثبت مهریه» (که یک هزینه اداری است)، و «مالیات بر ارث» (که به دارایی های متوفی تعلق دارد)، برای جلوگیری از سردرگمی ضروری است. آگاهی از این تمایزات، به افراد کمک می کند تا تصمیمات آگاهانه تری در مورد مسائل حقوقی و مالی مرتبط با ازدواج و مهریه بگیرند. در نهایت، مشاوره با وکلای دادگستری و مشاوران حقوقی معتمد، می تواند بهترین راهنما برای عبور از پیچیدگی های این مباحث باشد و به زوجین اطمینان خاطر بیشتری ببخشد.